«Η εργοθεραπευτική παρέμβαση στη νοητική και στην αναπτυξιακή δυσλειτουργία»

Η εργοθεραπεία ανήκει στα επαγγέλματα της υγείας και ασχολείται με την αποκατάσταση των λειτουργιών ενός ατόμου. Ο κύριος ρόλος των εργοθεραπευτών είναι να προάγουν τη συμμετοχή του ατόμου στις διάφορες δραστηριότητες. Οι εργοθεραπευτές παρέχουν τη δυνατότητα στους ανθρώπους να συμμετέχουν στις  δραστηριότητες καθημερινής ζωής για να βελτιώσουν την υγεία τους, την ευημερία τους και την ποιότητα της ζωής τους.

Η εκπαίδευση των εργοθεραπευτών περιλαμβάνει γνώσεις από την ιατρική, κοινωνική, συμπεριφορική επιστήμη και την επιστήμη που αφορά  τη ενασχόληση ενός ατόμου με δραστηριότητες καθημερινής ζωής. Η εκπαίδευση αφορά την αξιολόγηση, την εκτίμηση και τις θεραπευτικές μεθόδους για την όποια δυσλειτουργία υπάρχει. Η εργοθεραπεία εξειδικεύεται στη θεραπευτική παρέμβαση της γνωστικής και αναπτυξιακής δυσλειτουργίας.

Η γνωστική και αναπτυξιακή δυσλειτουργία χαρακτηρίζεται από σημαντικούς περιορισμούς στις γνωστικές λειτουργίες και στην προσαρμοστική συμπεριφορά του ατόμου, που εκφράζονται μέσω των αντιληπτικών, κοινωνικών και λειτουργικών προσαρμοστικών ικανοτήτων. Οι περιορισμοί που αναφέρουμε εμφανίζονται πριν την ηλικία των 18 χρόνων. Το ποσοστό του ισραηλινού πληθυσμού με γνωστική και αναπτυξιακή δυσλειτουργία είναι 2-3%. Νόμιμα, ένα άτομο που έχει τις προαναφερθείσες δυσκολίες, έχει το δικαίωμα να απευθυνθεί σε έναν εργοθεραπευτή.

Οι παράγοντες που ευθύνονται για την γνωστική και αναπτυξιακή δυσλειτουργία είναι γενετικοί, διαιτητικοί, μεταβολικοί παράγοντες, μολύνσεις και δηλητηριάσεις, τραυματισμός της κεφαλής του μωρού κατά τη διάρκεια του τοκετού και τέλος, κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Οι νοητικοί περιορισμοί εμφανίζονται σε παθήσεις όπως η εγκεφαλική παράλυση, η διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή και ο αυτισμός. Επίσης, εμφανίζονται όταν υπάρχουν ελλείμματα ακοής και όρασης, επιληψίες και άλλα σωματικά και συναισθηματικά ελλείμματα.

Από τη στιγμή που ο πληθυσμός των ανθρώπων που έχει γνωστική και αναπτυξιακή δυσλειτουργία είναι ετερογενής και εμφανίζει μία σύνθετη σειρά αναγκών, χρειάζεται μια διεπιστημονική  ομάδα για να μπορέσει να τον στηρίξει.  Οι τομείς που επηρεάζονται από τους περιορισμούς που αναφέρθηκαν παραπάνω είναι ο χώρος εργασίας, ο ελεύθερος χρόνος, οι δραστηριότητες καθημερινής ζωής, το παιχνίδι, η μάθηση και η συμμετοχή στις κοινωνικές δραστηριότητες.

Η αξιολόγηση στον τομέα της εργοθεραπείας είναι η βάση για τη δημιουργία ενός θεραπευτικού προγράμματος και υπογραμμίζει τις προτεραιότητες του ατόμου, καθώς και τους παράγοντες που περιορίζουν τη όποια εκτέλεση ζητείται να πραγματοποιήσει το άτομο. Η αξιολόγηση έχει διάρκεια και συμβαίνει στο φυσικό περιβάλλον του κάθε ατόμου (στο σπίτι, σχολείο, εργασία και στην ψυχαγωγική δραστηριότητά του). Η θεραπευτική σχέση με τον πελάτη/άτομο παίζει τον πιο σημαντικό ρόλο στην αξιολόγηση, όπως και η συλλογή των πληροφοριών από τα μέλη της οικογένειας και άλλους επαγγελματίες. Επιπροσθέτως, η αξιολόγηση βασίζεται από τις κλινικές παρατηρήσεις, τα ερωτηματολόγια και τα σταθμισμένα εργαλεία αξιολόγησης (test). Η κλινική παρατήρηση αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της αξιολόγησης και συνήθως είναι το πρώτο στάδιο της συλλογής των πληροφοριών ενός ατόμου. Η διαδικασία αυτή βασίζεται στην παρατήρηση του ατόμου κατόπιν εκτέλεσης διαφόρων δραστηριοτήτων που θα του ζητηθούν. Ο εργοθεραπευτής παρατηρεί τις κινητικές δεξιότητες του ατόμου (τη θέση του σώματος ,την ισορροπία ή την κινητικότητα), τις δεξιότητες επεξεργασίας (την συγκέντρωση, την πρωτοβουλία, την επιλογή και την οργάνωση στο χρόνο και στο χώρο) και τις επικοινωνιακές δεξιότητες (οπτική επαφή, τη συνεργασία ή μεθόδους έκφρασης που χρησιμοποιεί το άτομο).

Παρομοίως (με τον τομέα της αξιολόγησης), η θεραπευτική παρέμβαση είναι μια σταδιακή και δυναμική διαδικασία. Η παρέμβαση προσφέρεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής του εκάστοτε ατόμου και χρειάζεται συχνές επαναλήψεις των ασκήσεων που θα του ζητηθούν, για να επιτευχθεί ο στόχος/οι. Η άμεση παρέμβαση αφορά την προσαρμογή του περιβάλλοντος, την καθοδήγηση, την παρακολούθηση και τη συμβουλευτική των μελών της οικογένειας.

Η επιστήμη της εργοθεραπείας είναι ελπιδοφόρα και προσφέρεται σε όλο τον κόσμο. Άλλωστε, η λέξη μιλάει από μόνη της «”θεραπεία” μέσα από το έργο» εννοώντας την θέληση για βελτίωση, συντήτηση και ανάκτηση των δεξιοτήτων ενός ανθρώπου μέσα από ορισμένες δραστηριότητες. Ο βαθμός που ο κάθε άνθρωπος βελτιώνει, συντηρεί ή ανακτά τις δεξιότητές του εξαρτάται περισσότερο από τον ίδιο και λιγότερο από τον εργοθεραπευτή.

 Παπαδοπούλου Χριστίνα Εργοθεραπεύτρια

Πηγές:

    USC (University of Southern California) Mrs.T.H.Chan Division of Occupational Science and Occupational Therapy Article :”What is occupational science”? http://chan.usc.edu/about–us/os–and–ot/what–is–os
    The Israeli Journal of Occupational Therapy, February 2010, 19 Article: Occupational Therapy and Intellectual and Developmental Disability Throughout the Life Cycle, Yalon-Chamovitz, S., Selanikyo, E., Artzi, N., Prigal, Y., and Fishman, R. http://www.health.gov.il/UnitsOffice/HD/MHealth/Occupational_Therapy/Documents/OT_%20Intellectual_IJOT_EN.pdf
    http://www.webmd.com/brain/autism/ss/slideshow–autism–overview

http://www.4disabled.gr/archives/70

0 Comment "«Η εργοθεραπευτική παρέμβαση στη νοητική και στην αναπτυξιακή δυσλειτουργία»"

Δημοσίευση σχολίου